Szkoła Podstawowa im. Tadeusza Kościuszki w Cygance świętowała Dzień Patrona połączony z jubileuszem 110-lecia placówki. W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele samorządu, wojska, organizacji społecznych oraz Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej. Podczas wydarzenia wręczono nagrody laureatom ogólnopolskich konkursów, a uczniowie zaprezentowali widowisko inspirowane postacią Tadeusza Kościuszki.
11 VI 2026 r. delegacja Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej, na czele z płk. w st. spocz. Alfredem Kabatą, uczestniczyła w obchodach Dnia Patrona Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki w Cygance w gminie Dębe Wielkie koło Mińska Mazowieckiego. W skład delegacji weszli również ppor. w rez. Stanisław Wojciech Wykowski, wiceprezes Koła ZOR RP w Warszawie i jednocześnie wiceprezes Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 roku, oraz Wiesława Karczmarczyk, sekretarz Głównej Komisji Rewizyjnej.
Tegoroczne uroczystości odbyły się w roku jubileuszu 110-lecia szkoły. Jednym z najważniejszych punktów programu było wręczenie nagród i medali laureatom ogólnopolskiego konkursu historycznego „Armia Andersa – w 85. rocznicę jej powstania”. Wyróżnienia przekazali płk. w st. spocz. Alfred Kabata oraz ppor. w rez. Stanisław Wojciech Wykowski. Patronat nad konkursem sprawowali Wicepremier – Minister Obrony Narodowej, Minister Edukacji Narodowej oraz Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Fundatorem nagród był Związek Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej.
Podczas uroczystości nagrodzono również uczniów odnoszących sukcesy w innych konkursach ogólnopolskich i wojewódzkich. Gości powitała dyrektor szkoły Małgorzata Wachowicz. Wśród uczestników znaleźli się m.in. wójt gminy Dębe Wielkie Krzysztof Kalinowski, prezes Polskiej Fundacji Kościuszkowskiej Leszek Marek Krześniak, radni powiatowi i gminni, przedstawiciele 1. Warszawskiej Brygady Pancernej im. Tadeusza Kościuszki, Policji, Ochotniczej Straży Pożarnej, a także darczyńcy i absolwenci szkoły.
Szczególnym elementem obchodów była prelekcja Leszka Marka Krześniaka poświęcona Tadeuszowi Kościuszce. Wystąpienie nawiązywało do powieści Juliusza Verne’a „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” z 1870 r. Prelegent przypomniał, że w kabinie okrętu podwodnego Nautilus, dowodzonego przez kapitana Nemo, znajdował się portret Tadeusza Kościuszki. Wyjaśnił także historyczne i literackie okoliczności, które skłoniły autora do umieszczenia polskiego bohatera narodowego wśród postaci szczególnie cenionych przez fikcyjnego dowódcę.
Do motywów zaczerpniętych z powieści Verne’a nawiązali również uczniowie. Przygotowali rozbudowany spektakl poświęcony Kościuszce, bohaterowi walk o niepodległość Polski i Stanów Zjednoczonych. Przedstawienie wykorzystało elementy związane z okrętem Nautilus i przygodową konwencją znaną z dzieła francuskiego pisarza.
W trakcie obchodów dyrektor Małgorzata Wachowicz wręczyła statuetki i dyplomy osobom szczególnie zaangażowanym we współpracę ze szkołą. Replikę orła z kaszkietu piechoty kościuszkowskiej otrzymał płk. w st. spocz. Alfred Kabata. Dyplomami uhonorowano natomiast ppor. w rez. Stanisława Wojciecha Wykowskiego oraz Wiesławę Karczmarczyk.
Zabierając głos, płk. w st. spocz. Alfred Kabata przekazał społeczności szkolnej życzenia z okazji Dnia Patrona i podziękował za dotychczasową współpracę. Wręczył także dyrektor szkoły okolicznościową statuetkę. Ppor. w rez. Stanisław Wojciech Wykowski przekazał z kolei pakiet edukacyjny przygotowany przez Zarząd Główny Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 roku. Materiały dotyczyły niemieckiej zbrodni dokonanej na 223 więźniach wywiezionych z Pawiaka do Lasów Sękocińskich i rozstrzelanych w nocy z 27 na 28 V 1942 r.
Jedną z niespodzianek przygotowanych dla gości była prezentacja bandery pochodzącej z fregaty rakietowej ORP „Tadeusz Kościuszko” Marynarki Wojennej. Wycofana z użytkowania bandera została pozyskana dzięki współpracy szkoły z dowództwem jednostki oraz staraniom dyrektor placówki.
Przedstawiciele Związku Oficerów Rezerwy RP obejrzeli również wystawę prac plastycznych wykonanych przez uczestników konkursu „Armia Andersa – w 85. rocznicę jej powstania”. Obchodom towarzyszył także pokaz sprzętu wojskowego i wyposażenia przygotowany przez żołnierzy 1. Warszawskiej Brygady Pancernej im. Tadeusza Kościuszki.
Patron and Nautilus
Primary School named after Tadeusz Kościuszko in Cyganka celebrated its Patron’s Day together with the school’s 110th anniversary. Representatives of local government, the military, social organizations, and the Association of Reserve Officers of the Polish Commonwealth took part in the event. During the ceremony, prizes were presented to winners of nationwide competitions, while students staged a performance inspired by the life and legacy of Tadeusz Kościuszko.
On June 11, 2026, a delegation of the Association of Reserve Officers of the Polish Commonwealth, led by retired Colonel Alfred Kabata, participated in the Patron’s Day celebrations at the Tadeusz Kościuszko Primary School in Cyganka, located in the Dębe Wielkie municipality near Mińsk Mazowiecki. The delegation also included Second Lieutenant of the Reserve Stanisław Wojciech Wykowski, Vice President of the Warsaw Branch of the Association and Vice President of the Warsaw Association Police Family 1939, as well as Wiesława Karczmarczyk, Secretary of the Main Audit Commission.
This year’s celebration coincided with the school’s 110th anniversary. One of the central events was the presentation of prizes and medals to winners of the nationwide history competition “Anders’ Army – on the 85th Anniversary of Its Formation.” The awards were presented by retired Colonel Alfred Kabata and Second Lieutenant of the Reserve Stanisław Wojciech Wykowski. The competition was held under the patronage of the Deputy Prime Minister and Minister of National Defense, the Minister of National Education, and the Head of the Office for War Veterans and Victims of Oppression. The prizes were funded by the Association of Reserve Officers of the Polish Commonwealth.
Students who achieved success in other nationwide and regional competitions were also honored during the ceremony. Guests were welcomed by school principal Małgorzata Wachowicz. Among those attending were Dębe Wielkie Mayor Krzysztof Kalinowski, President of the Polish Kościuszko Foundation Leszek Marek Krześniak, county and municipal councilors, representatives of the 1st Warsaw Armored Brigade named after Tadeusz Kościuszko, Police officers, Volunteer Fire Brigade members, benefactors, and school alumni.
A special part of the celebration was a lecture delivered by Leszek Marek Krześniak about Tadeusz Kościuszko. His presentation referred to Jules Verne’s 1870 novel Twenty Thousand Leagues Under the Seas. He reminded the audience that a portrait of Tadeusz Kościuszko was displayed in the cabin of the submarine Nautilus, commanded by the mysterious Captain Nemo. He also explained the historical and literary context behind Verne’s decision to include the Polish national hero among the figures admired by the fictional commander.
Students also drew inspiration from Verne’s novel. They presented an elaborate performance dedicated to Kościuszko, a hero of the struggles for the independence of both Poland and the United States. The production incorporated themes connected with the Nautilus and the adventurous atmosphere of the famous novel.
During the event, Principal Małgorzata Wachowicz presented commemorative statuettes and diplomas to individuals who had provided significant support to the school. Retired Colonel Alfred Kabata received a replica of the eagle emblem from a Kościuszko infantry cap. Diplomas were awarded to Second Lieutenant of the Reserve Stanisław Wojciech Wykowski and Wiesława Karczmarczyk.
In his remarks, retired Colonel Alfred Kabata extended Patron’s Day greetings to the school community and thanked the staff and students for their cooperation. He also presented a commemorative statuette to Principal Wachowicz. Second Lieutenant of the Reserve Stanisław Wojciech Wykowski handed over an educational package prepared by the Main Board of the Warsaw Association Police Family 1939. The materials concerned the German murder of 223 prisoners taken from Pawiak Prison and executed in the Sękocin Forests during the night of May 27–28, 1942.
One of the surprises prepared for guests was the presentation of a naval ensign from the guided-missile frigate ORP Tadeusz Kościuszko of the Polish Navy. The retired ensign was obtained through cooperation between the school and the ship’s command, as well as the efforts of the school principal.
Members of the Association of Reserve Officers also viewed an exhibition of artwork created by students participating in the “Anders’ Army – on the 85th Anniversary of Its Formation” competition. The celebration additionally featured a display of military equipment and gear prepared by soldiers of the 1st Warsaw Armored Brigade named after Tadeusz Kościuszko.
