28 maja 2026 r., z udziałem ppor. w rez. Stanisława Wojciecha Wykowskiego – reprezentującego Zarząd Główny Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej, odbyły się uroczystości upamiętniające egzekucję 224 więźniów Pawiaka w Magdalence pod Warszawą.
W nocy z 27/28 maja 1942 r. w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki Niemcy rozstrzelali 224 więźniów Pawiaka. Wśród nich byli działacze polityczni i społeczni, prawnicy, lekarze, ekonomiści oraz funkcjonariusze polskiej Straży Więziennej na Pawiaku. W Lesie Sękocińskim zginęli także oficerowie Wojska Polskiego: mjr Roman Kukiełło, mjr Czesław Mieczysław Michaliszyn, mjr Andrzej Prymon, mjr Józef Ratajczak, rtm. Stanisław Łada – Walicki, rtm. Józef Wierzbicki, kpt. Józef Wolski oraz kom. PP Szymon Wacław Wykowski.
W rocznicowych obchodach udział wzięli: Stanisław Zalewski – 100 – letni kombatant, były więzień Pawiaka, Kl Auschwitz i Mauthausen – Gusen, Jolanta Sulej-Piskorz – Zastępca Dyrektora Biura Upamiętniania Walki i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej, Katarzyna Legawiec – p.o. Dyrektor Muzeum Niepodległości, Joanna Gierczyńska – Kierownik Muzeum Więzienia Pawiak, Sebastian Karwat – Kierownik Muzeum Katyńskiego w Warszawie, Michał Krzysztof Wykowski – Prezes ZG Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r., płk. w st. spocz. Bogusław Kalwas – Prezes Koła Stowarzyszenia Żandarmerii Wojskowej „Żandarm” w Warszawie, mł. insp. Łukasz Czyżykowski – I zastępca Komendanta Rejonowego Policji Warszawa I oraz płk Robert Trembowelski i mjr. Krzysztof Pawelec reprezentujący Dyrektora Generalnego Służby Więziennej.
Pierwsza część uroczystości odbyła się na dziedzińcu Muzeum Więzienia Pawiak w Warszawie. Podczas uroczystości głos zabrał Stanisław Zalewski, który opowiedział o trudnym czasie okupacji oraz dramatycznych losach więźniów Pawiaka i niemieckich Obozów koncentracyjnych w latach II wojny światowej.
W drugiej części uczestnicy uroczystości udali się do Magdalenki, by wziąć udział we Mszy Świętej w intencji ofiar i ich rodzin odprawionej w Parafii Św. Marii Magdaleny. Msze poprzedziła wizyta na Cmentarzu Parafialnym w Łazach, gdzie zapalono znicze na mogiłach pomordowanych.
Następnie uczestnicy uroczystości udali się na miejsce straceń w Magdalence. Uroczystość rozpoczęto od odśpiewania Hymnu RP. Następnie Piotr Kulczycki – Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Lesznowoli, powitał wszystkich uczestników uroczystości. Dalej głos zabrała Elżbieta Jaszczuk – córka zamordowanego Aleksandra Niedzielaka, która zabrała głos w imieniu bliskich zamordowanych. Oficjalną część wydarzenia zakończyła ceremonia złożenia wieńców, którą poprzedził Apel Pamięci. Uroczystość zakończył występ artystyczny
Tekst: Stanisław Wojciech Wykowski
Zdjęcia: Alina Nowacka – Brysiak
Remembering 224 victims
Ceremonies were held in Warsaw and Magdalenka to honor the memory of 224 Pawiak prisoners murdered by the Germans in May 1942. Representatives of state institutions, veterans’ organizations, victims’ families, and historical remembrance groups took part in the commemorative events.
On May 28, 2026, ceremonies were held to commemorate the execution of 224 Pawiak prisoners carried out by the Germans during the night of May 27–28, 1942, in the Sękocin Forest near Magdalenka. Among the participants was Second Lieutenant (Reserve) Stanisław Wojciech Wykowski, representing the Main Board of the Association of Reserve Officers of the Polish Commonwealth.
Those murdered included political and social activists, physicians, lawyers, economists, and officers of the Polish Prison Service assigned to Pawiak Prison. The victims also included Polish Army officers Major Roman Kukiełło, Major Czesław Mieczysław Michaliszyn, Major Andrzej Prymon, Major Józef Ratajczak, Captain Stanisław Łada-Walicki, Captain Józef Wierzbicki, Captain Józef Wolski, and Police Commissioner Szymon Wacław Wykowski.
Participants in the commemorations included Stanisław Zalewski, a former prisoner of Pawiak and the German concentration camps Auschwitz and Mauthausen-Gusen; Jolanta Sulej-Piskorz, Deputy Director of the Institute of National Remembrance Office for Commemoration of Struggle and Martyrdom; Katarzyna Legawiec, Acting Director of the Independence Museum; Joanna Gierczyńska, Head of the Pawiak Prison Museum; Sebastian Karwat, Head of the Katyń Museum; Michał Krzysztof Wykowski, President of the Warsaw Police Family Association 1939; retired Colonel Bogusław Kalwas; Deputy Inspector Łukasz Czyżykowski; and representatives of the Polish Prison Service.
The first part of the ceremonies took place in the courtyard of the Pawiak Prison Museum in Warsaw. During the event, Stanisław Zalewski spoke about the realities of German occupation and the fate of prisoners held in Pawiak and German concentration camps.
Participants then traveled to Magdalenka. A Holy Mass for the victims and their families was celebrated at Saint Mary Magdalene Parish. Earlier, participants visited the parish cemetery in Łazy, where candles were lit at the graves of those murdered.
The main ceremony took place at the execution site in Magdalenka. Proceedings began with the Polish national anthem. Participants were welcomed by Piotr Kulczycki, Director of the Municipal Cultural Center in Lesznowola. Elżbieta Jaszczuk, daughter of murdered victim Aleksander Niedzielak, addressed those gathered on behalf of the victims’ families.
The official part of the ceremony concluded with a Roll Call of Remembrance and the laying of wreaths. The commemorations ended with an artistic performance dedicated to the memory of the victims.
The anniversary observances served as a tribute to the victims of German terror and a reminder of one of the largest executions of Pawiak prisoners carried out during the German occupation of Poland.
