Atlantic City w stanie New Jersey stało się miejscem spotkania przedstawicieli Polonii z całych Stanów Zjednoczonych oraz gości z Polski. Trwająca International East Coast Conference 2026 poświęcona jest przemianom ustrojowym 1989 r. i badaniom nad historią końca epoki komunistycznej w Europie. Uczestnicy wydarzenia otrzymali także szczególne wyróżnienie od władz miasta.
Do Atlantic City przybyli działacze polonijni, historycy, politycy, publicyści i dziennikarze. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. Antoni Macierewicz, Jan Parys, prof. Wojciech Roszkowski, Bronisław Wildstein, prof. Andrzej Zybertowicz, prof. Wiesław Binienda, Piotr Nisztor, Dorota Kania, Sebastian Pilarski, Tomasz Kozłowski, Witold Bagieński, Dariusz Wójcik, Marek Bober oraz prof. Andre Błaszczyński.
Organizatorzy podkreślają, że celem konferencji jest rozwijanie badań nad historią przemian w Europie w 1989 r., wspieranie oryginalnych projektów naukowych oraz tworzenie przestrzeni do współpracy między historykami, dziennikarzami i badaczami zajmującymi się okresem schyłku zimnej wojny. W materiałach konferencyjnych przypomniano, że aż do lat 90. zachodni badacze nie mieli dostępu do większości archiwów państw bloku wschodniego, co znacząco utrudniało poznanie wielu wydarzeń najnowszej historii Europy.
Podczas inauguracji konferencji Marek Ruszczyński odczytał list nadesłany z Kancelarii Prezydenta RP. Podsekretarz Stanu Agnieszka Jędrzak napisała w nim m.in. „W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego oraz własnym kieruję słowa uznania oraz pozdrowienia do uczestników i organizatorów konferencji dedykowanej jednemu z najważniejszych momentów w najnowszej historii Polski – przemianom ustrojowym roku 1989”.
W dalszej części listu podkreślono znaczenie podejmowanych podczas wydarzenia debat. Agnieszka Jędrzak napisała również: „Wierzę, że dyskusje podejmowane podczas konferencji przyczynią się do pełniejszego ukazania roli emigracji politycznej w kształtowaniu przemian roku 1989 oraz do przekazania tej wiedzy kolejnym pokoleniom, dla których doświadczenie tamtych lat pozostaje ważnym źródłem inspiracji i odpowiedzialności za przyszłość demokratycznego państwa”.
List skierowany do uczestników przesłał także zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Karol Polejowski. Odczytał go Sebastian Pilarski. W swoim przesłaniu Karol Polejowski napisał: „Tematyka tej konferencji należy do najtrudniejszych zagadnień polskiej historiografii najnowszej”. Zwrócił również uwagę, że „Wyjątkową wartość tej konferencji stanowi właśnie spotkanie dwóch perspektyw: naukowego dystansu i osobistego doświadczenia”. W liście znalazły się także podziękowania dla organizatorów: „Wyrażam głęboką wdzięczność wszystkim organizatorom wydarzenia za trud i determinację w budowaniu forum historycznej debaty po obu stronach Atlantyku”.
Otwierając obrady Marek Ruszczyński powitał gości, prelegentów i uczestników, życząc im inspirujących dyskusji oraz owocnych spotkań. Pierwszego dnia wystąpienia przedstawili Antoni Macierewicz, Jan Parys, prof. Wojciech Roszkowski i Bronisław Wildstein w formie połączeń wideo, a także Piotr Nisztor, Sebastian Pilarski, Dariusz Wójcik, Marek Bober, Andre Błaszczyński, Witold Bagieński, Tomasz Kozłowski i Dorota Kania.
W wydarzeniu widoczny był również akcent z Nowego Dworu. Decyzją prezesa Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej płka Alfreda Kabaty w konferencji uczestniczył przedstawiciel organizacji Piotr Korycki.
Szczególnym momentem pierwszego dnia było odczytanie oficjalnej proklamacji wydanej przez miasto Atlantic City. Dokument podpisany przez burmistrza Marty’ego Smalla Sr. został ogłoszony przez dyrektora Constituents Services Kashawna McKinleya. W proklamacji podkreślono znaczenie International East Coast Conference dla promowania wiedzy o współczesnej historii Polski, dialogu międzykulturowego oraz budowania wzajemnego zrozumienia między społecznościami. Władze Atlantic City oficjalnie powitały uczestników konferencji i wyraziły uznanie dla ich wkładu w rozwój wymiany kulturalnej i międzynarodowego porozumienia.
Tegoroczna International East Coast Conference odbywa się pod patronatem prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
Atlantic of memory
Atlantic City, New Jersey, has become a gathering place for representatives of the Polish-American community from across the United States as well as guests from Poland. The ongoing International East Coast Conference 2026 is devoted to the political transformation of 1989 and research into the history of the end of the Communist era in Europe. Participants also received a special distinction from city authorities.
Polish-American activists, historians, politicians, commentators, and journalists arrived in Atlantic City for the event. Speakers and guests include Antoni Macierewicz, Jan Parys, Prof. Wojciech Roszkowski, Bronisław Wildstein, Prof. Andrzej Zybertowicz, Prof. Wiesław Binienda, Piotr Nisztor, Dorota Kania, Sebastian Pilarski, Tomasz Kozłowski, Witold Bagieński, Dariusz Wójcik, Marek Bober, and Prof. Andre Błaszczyński.
Conference organizers emphasize that the goal of the event is to advance research into the history of Europe’s 1989 transformation, support original scholarly projects, and create opportunities for cooperation among historians, journalists, and researchers studying the final years of the Cold War. Conference materials note that until the 1990s, Western scholars had no access to most archives in former Eastern Bloc countries, significantly limiting knowledge of many events in Europe’s recent history.
During the conference opening, Marek Ruszczyński read a letter sent from the Chancellery of the President of the Polish Commonwealth. In the letter, Undersecretary of State Agnieszka Jędrzak wrote: “On behalf of President of the Polish Commonwealth Karol Nawrocki and on my own behalf, I extend words of recognition and greetings to the participants and organizers of a conference dedicated to one of the most important moments in Poland’s recent history – the political transformation of 1989.”
The letter also highlighted the importance of the discussions taking place during the event. Agnieszka Jędrzak further wrote: “I believe that the discussions undertaken during the conference will contribute to a fuller presentation of the role of political emigration in shaping the transformations of 1989 and to passing this knowledge on to future generations, for whom the experiences of those years remain an important source of inspiration and responsibility for the future of a democratic state.”
A letter was also sent to conference participants by Institute of National Remembrance Deputy President Karol Polejowski. It was read by Sebastian Pilarski. In his message, Karol Polejowski wrote: “The subject matter of this conference belongs to the most difficult issues in modern Polish historiography.” He also emphasized that “The unique value of this conference lies precisely in bringing together two perspectives: scholarly distance and personal experience.” The letter additionally expressed gratitude to the organizers: “I express my deep gratitude to all organizers of this event for their effort and determination in building a forum for historical debate on both sides of the Atlantic.”
Opening the proceedings, Marek Ruszczyński welcomed guests, speakers, and participants, wishing them inspiring discussions and productive meetings. Presentations on the first day were delivered by Antoni Macierewicz, Jan Parys, Prof. Wojciech Roszkowski and Bronisław Wildstein via video connection, as well as Piotr Nisztor, Sebastian Pilarski, Dariusz Wójcik, Marek Bober, Andre Błaszczyński, Witold Bagieński, Tomasz Kozłowski, and Dorota Kania.
The conference also featured a local connection from Nowy Dwór. By decision of Col. Alfred Kabata, President of the Association of Reserve Officers of the Polish Commonwealth, the organization was represented at the event by Piotr Korycki.
A special moment of the opening day was the reading of an official proclamation issued by the City of Atlantic City. The document, signed by Mayor Marty Small Sr., was presented by Director of Constituents Services Kashawn McKinley. The proclamation highlighted the importance of the International East Coast Conference in promoting knowledge about Poland’s modern history, encouraging intercultural dialogue, and strengthening mutual understanding among communities. Atlantic City officials formally welcomed conference participants and commended them for their contributions to cultural exchange and international understanding.
This year’s International East Coast Conference is held under the patronage of the President of the Institute of National Remembrance.
