W nocy z 26 na 27 IV 1943 r. rotmistrz Witold Pilecki dokonał jednego z najbardziej brawurowych czynów II wojny światowej. Wydarzenie to stało się fundamentem tożsamości 6 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej. Tegoroczne obchody święta jednostki przypomniały, że pamięć o bohaterach nie jest rytuałem, lecz zobowiązaniem.
Rotmistrz Witold Pilecki trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz 19 IX 1940 r. w wyniku łapanki przeprowadzonej na warszawskim Żoliborzu. Posługując się nazwiskiem Tomasza Serafińskiego, dobrowolnie podjął decyzję o infiltracji obozu, aby zdobyć wiarygodne informacje o zbrodniach dokonywanych przez Niemców. Na podstawie jego doświadczeń powstały tzw. Raporty Pileckiego – jedno z pierwszych świadectw prawdy o Auschwitz.
W nocy z 26 na 27 IV 1943 r. rotmistrz wraz z dwoma współwięźniami dokonał ucieczki z obozu. Ten akt odwagi i determinacji stał się podstawą ustanowienia święta 6 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej, które obchodzone jest 27 IV.
Święto brygady ma charakter zarówno uroczysty, jak i refleksyjny. To moment przypomnienia wartości, które reprezentował jej patron – odwagi, odpowiedzialności i gotowości do poświęcenia.
– Celem obchodów jest spotkanie się w gronie żołnierzy, pracowników i przyjaciół Brygady, wyróżnienie osób szczególnie zaangażowanych w służbę i pracę na rzecz jednostki, a także podziękowanie partnerom jednostki, którzy wzmacniają naszą wspólnotę i możliwości działania – mówi podpułkownik Artur Wasilewski, Szef Sztabu 6 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej.
W ramach tegorocznych obchodów odbył się uroczysty apel, podczas którego wręczono odznaczenia żołnierzom oraz osobom współpracującym z jednostką. Uroczystość była także okazją do przekazania życzeń, w tym od Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Całość zakończyła defilada pododdziałów, w której uczestniczyła również młodzież z klas mundurowych.
Obchody objęły również działania skierowane do najmłodszych. Na terenie jednostki zorganizowano gry i zajęcia edukacyjne dla przedszkolaków z Radomia i Skaryszewa. Nie zabrakło także wymiaru duchowego – żołnierze i pracownicy Brygady uczestniczyli we Mszy w intencji Ojczyzny odprawionej w Kościele Garnizonowym w Radomiu.
– 27 kwietnia za nami, ale to nie koniec przedsięwzięć związanych ze świętem. Przed nami III Zawody Użyteczno-Bojowe dla uczniów szkół średnich, z którymi współpracujemy – zapowiada podpułkownik Artur Wasilewski.
6 Mazowiecka Brygada Obrony Terytorialnej im. rtm. Witolda Pileckiego została utworzona w marcu 2017 r. W rok później, podczas centralnych obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, otrzymała imię patrona. Obecnie liczy ponad 2 tys. żołnierzy i obejmuje swoim działaniem południową część województwa mazowieckiego, w tym także powiat nowodworski – poprzez 64 batalion lekkiej piechoty w Pomiechówku.
Brygada realizuje zadania szkoleniowe, ale także reaguje na bieżące potrzeby państwa. Jej żołnierze uczestniczą w operacjach „BEZPIECZNE PODLASIE”, „BEZPIECZNY ZACHÓD” oraz „HORYZONT”, a wcześniej angażowali się w działania związane z pandemią, pomocą uchodźcom oraz usuwaniem skutków klęsk żywiołowych.
—
An escape that became a symbol
On the night of April 26–27, 1943, Captain Witold Pilecki carried out one of the most daring acts of World War II. This event became the foundation of the identity of the 6th Mazovian Territorial Defense Brigade. This year’s celebrations of the unit’s holiday reminded that remembrance of heroes is not a ritual, but an obligation.
Captain Witold Pilecki was sent to the German concentration camp Auschwitz on September 19, 1940, as a result of a roundup conducted in Warsaw’s Żoliborz district. Using the name Tomasz Serafiński, he deliberately allowed himself to be captured to infiltrate the camp and obtain credible information about the crimes committed there. Based on his experiences, the so-called Pilecki Reports were created—one of the first testimonies about Auschwitz.
On the night of April 26–27, 1943, he escaped the camp together with two fellow prisoners. This act of courage became the basis for establishing the holiday of the 6th Mazovian Territorial Defense Brigade, celebrated on April 27.
The brigade’s holiday is both ceremonial and reflective. It is a moment to recall the values represented by its patron—courage, responsibility, and readiness for sacrifice.
– The aim of the celebrations is to bring together soldiers, employees, and friends of the Brigade, to honor those particularly committed to service and work for the unit, and to thank partners who strengthen our community and capabilities – said Lieutenant Colonel Artur Wasilewski, Chief of Staff of the 6th Mazovian Territorial Defense Brigade.
As part of this year’s celebrations, a ceremonial assembly was held, during which decorations were awarded to soldiers and partners. The ceremony also included greetings, including those from Deputy Prime Minister and Minister of National Defense Władysław Kosiniak-Kamysz. The event concluded with a parade of subunits, attended by students from uniformed classes.
The celebrations also included activities for the youngest participants. Educational games and activities were organized for preschoolers from Radom and Skaryszew. There was also a spiritual dimension—soldiers and staff took part in a Mass for the Homeland held at the Garrison Church in Radom.
– April 27 is behind us, but this is not the end of events related to the holiday. Ahead of us are the 3rd Utility-Combat Competitions for high school students we cooperate with – announced Lieutenant Colonel Artur Wasilewski.
The 6th Mazovian Territorial Defense Brigade named after Captain Witold Pilecki was established in March 2017. A year later, during central celebrations of the National Day of Remembrance of the Cursed Soldiers, it received its patron’s name. Today, it consists of over 2,000 soldiers and operates in the southern part of the Mazovia region, including Nowy Dwór County through the 64th Light Infantry Battalion in Pomiechówek.
The brigade carries out training tasks but also responds to current national needs. Its soldiers are involved in operations such as “SAFE PODLASIE,” “SAFE WEST,” and “HORIZON,” and previously supported efforts during the pandemic, refugee assistance, and disaster response.


