W miejscu naznaczonym jedną z największych niemieckich zbrodni na Mazowszu oddano hołd dwóm wybitnym Polakom – Maciejowi Ratajowi i Januszowi Kusocińskiemu. Uroczystości w Palmirach zgromadziły samorządowców, uczniów, przedstawicieli wojska, mieszkańców oraz wszystkich, dla których pamięć historyczna pozostaje ważnym elementem polskiej tożsamości.
21-VI-2026r. na cmentarzu przy Muzeum – Miejscu Pamięci Palmiry odbyła się uroczystość patriotyczno-religijna upamiętniająca 86. rocznicę śmierci Macieja Rataja i Janusza Kusocińskiego, zamordowanych przez niemieckiego okupanta podczas masowych egzekucji w Palmirach.
Organizatorami wydarzenia były Gmina Czosnów oraz Powiat nowodworski. Partnerami uroczystości zostały Szkoła Podstawowa im. Macieja Rataja w Małocicach oraz Szkoła Podstawowa im. Janusza Kusocińskiego w Sowiej Woli. Honorowy patronat nad obchodami objął Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik.
Uroczystość rozpoczęła się od wprowadzenia pocztów sztandarowych i odśpiewania hymnu państwowego. Następnie uczestników powitały wójt gminy Czosnów Anna Maliszewska oraz dyrektor Szkoły Podstawowej w Małocicach Patrycja Siewiera.
Modlitwę za pomordowanych poprowadził ks. prałat Tadeusz Bazylewicz z parafii św. Mikołaja Biskupa w Łomnie. Kapłan przypomniał, że bohaterowie narodowi żyją tak długo, jak długo trwa o nich pamięć, podkreślając znaczenie modlitwy za tych, którzy oddali życie za Ojczyznę.
Kolejnym punktem uroczystości było przypomnienie sylwetek patronów obchodów. Biogram Macieja Rataja odczytała starosta nowodworski Magdalena Biernacka, natomiast postać Janusza Kusocińskiego przedstawiła Anna Maliszewska.
Szczególnie poruszającym elementem wydarzenia były występy uczniów szkół noszących imiona obu bohaterów. Młodzież przypomniała zgromadzonym o wartościach, którym pozostali wierni patroni swoich szkół.
List okolicznościowy Wiceprezesa Rady Ministrów i Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza odczytał płk Mariusz Łuszczyński, dowódca 2. Mazowieckiego Pułku Saperów. W przesłaniu podkreślono znaczenie pamięci historycznej, odpowiedzialności za Ojczyznę oraz konieczność przekazywania młodym pokoleniom wartości, którym wierni pozostali Maciej Rataj i Janusz Kusociński.
Wspomnieniami podzielił się także były wójt gminy Czosnów Antoni Kręźlewicz, przypominając postawę Macieja Rataja, który mimo możliwości opuszczenia kraju pozostał w okupowanej Polsce, dzieląc los własnego narodu.
Zwieńczeniem uroczystości było złożenie kwiatów i wieńców pod pomnikami Macieja Rataja oraz Janusza Kusocińskiego. Palmiry po raz kolejny stały się miejscem, gdzie pamięć historyczna łączy pokolenia i przypomina o cenie wolności.
Palmiry teach remembrance
At a site marked by one of the greatest German crimes committed in Mazovia, tribute was paid to two outstanding Poles – Maciej Rataj and Janusz Kusociński. The ceremony in Palmiry brought together local government officials, students, military representatives, residents, and all those for whom historical memory remains an important element of Polish identity.
On June 21, 2026, a patriotic and religious ceremony was held at the cemetery adjacent to the Palmiry Memorial Museum to commemorate the 86th anniversary of the deaths of Maciej Rataj and Janusz Kusociński, murdered by the German occupiers during the mass executions carried out in Palmiry.
The event was organized by the Municipality of Czosnów and the Nowy Dwór County. Partners included the Maciej Rataj Primary School in Małocice and the Janusz Kusociński Primary School in Sowia Wola. Honorary patronage was provided by Marshal of the Mazovian Voivodeship Adam Struzik.
The ceremony began with the entry of ceremonial banners and the singing of the Polish national anthem. Participants were welcomed by Czosnów Mayor Anna Maliszewska and Patrycja Siewiera, principal of the school in Małocice.
A prayer for the murdered victims was led by Rev. Tadeusz Bazylewicz, parish priest of St. Nicholas Parish in Łomna. He emphasized that national heroes live as long as they are remembered and highlighted the importance of prayer for those who sacrificed their lives for their homeland.
The biographies of the two commemorated figures were then presented. Magdalena Biernacka, Starost of Nowy Dwór County, spoke about Maciej Rataj, while Anna Maliszewska presented the life of Janusz Kusociński.
One of the most moving parts of the ceremony was the artistic program prepared by students from the schools bearing the names of the two heroes.
A letter from Deputy Prime Minister and Minister of National Defence Władysław Kosiniak-Kamysz was read by Colonel Mariusz Łuszczyński, commander of the 2nd Mazovian Sapper Regiment. The message stressed the importance of historical memory, responsibility for the homeland, and passing patriotic values to future generations.
Zakroczym Mayor Artur Ciecierski also spoke about patriotism, freedom, and responsibility for the community, emphasizing the importance of mutual respect.
Former Czosnów Mayor Antoni Kręźlewicz shared reflections on Maciej Rataj, recalling that despite having an opportunity to leave Poland, he chose to remain in the occupied country alongside his fellow citizens.
The ceremony concluded with the laying of flowers and wreaths at the memorials dedicated to Maciej Rataj and Janusz Kusociński. Once again, Palmiry became a place where historical memory connects generations and reminds visitors of the price of freedom.
