Dawni mieszkańcy, właściciele ziem, zapomniane nazwy miejscowe i historie przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wszystko to znalazło się w książce „Szczypiorno. Okruchy historii” Andrzeja Lenarta, zaprezentowanej podczas spotkania autorskiego w Pomiechówku. Publikacja jest owocem żmudnego gromadzenia dokumentów, relacji mieszkańców i śladów przeszłości, które pozwalają odtworzyć dzieje niewielkiej mazowieckiej miejscowości.
8-X-2026r. Centrum Integracji Społecznej w Pomiechówku zgromadziło miłośników historii regionalnej na spotkaniu z Andrzejem Lenartem, autorem książki „Szczypiorno. Okruchy historii”. Wydarzenie stało się okazją nie tylko do poznania dziejów miejscowości, lecz również do rozmowy o znaczeniu zachowania lokalnej pamięci i historycznych nazw, które stopniowo znikają z codziennego języka.
Andrzej Lenart nie jest rodowitym mieszkańcem Szczypiorna. Zainteresowanie dziejami miejscowości skłoniło go jednak do podjęcia pracy nad publikacją, która przybrała formę lokalnej monografii.
Książka powstała na podstawie pieczołowicie gromadzonych źródeł historycznych oraz przekazów ustnych mieszkańców Szczypiorna. Autor starał się połączyć informacje zachowane w dokumentach z opowieściami ludzi pamiętających dawny obraz wsi, jej mieszkańców i miejscowe zwyczaje.
Podczas spotkania opowiadał o pierwszych mieszkańcach, dawnych właścicielach ziem oraz przemianach, którym Szczypiorno podlegało na przestrzeni lat. Przybliżył również kulisy pracy nad książką – od poszukiwania materiałów po ich opracowanie i przygotowanie do druku.
Ważnym elementem tej pracy było zestawianie źródeł pisanych z pamięcią mieszkańców. To właśnie w rodzinnych wspomnieniach i lokalnych przekazach zachowały się informacje, których nie zawsze można szukać w oficjalnych dokumentach.
Pasturnia i inne nazwy, które wracają do życia
Duże zainteresowanie uczestników wzbudził temat dawnych nazw miejscowych, stanowiących jeden z ważnych obszarów zainteresowań Andrzeja Lenarta.
Nazwy pól, części wsi, zabudowań czy charakterystycznych miejsc przez pokolenia funkcjonowały w codziennym języku mieszkańców. Niektóre przetrwały do naszych czasów, inne zachowały się jedynie w pamięci najstarszych osób, a część została niemal całkowicie zapomniana.
Dzięki pracy autora i grupy lokalnych pasjonatów historii niektóre z tych określeń powracają do społecznej świadomości, a nawet do oficjalnego nazewnictwa.
Przykładem są nazwy ulic w Szczypiornie oraz oznaczenie jednego z zabudowań historycznym mianem „Pasturnia”.
W przypadku tej ostatniej nazwy można próbować domyślać się jej pochodzenia, jednak bez odpowiednich źródeł nie sposób przesądzić o pierwotnym znaczeniu. Podobnych określeń jest więcej. Niektóre zniknęły z powszechnego użycia, inne pozostają znane jedynie niewielkiej grupie mieszkańców.
Przywracanie takich nazw ma znaczenie wykraczające poza samo nazewnictwo. Pozwala zachować fragment miejscowej tradycji i przypomina, że historia wsi zapisana jest nie tylko w dokumentach, lecz także w języku jej mieszkańców.
Ludzie, dzięki którym powstała książka
Spotkanie w Pomiechówku było również okazją do podziękowań osobom, które pomogły autorowi w przygotowaniu publikacji.
Szczególne słowa wdzięczności skierowano do Aleksandry Kucharczyk, emerytowanej nauczycielki języka rosyjskiego, za pomoc w tłumaczeniach materiałów wykorzystywanych podczas pracy nad książką.
Podziękowania otrzymali także Witold Wiśniewski i Bożenna Chlabicz z wydawnictwa Grupa Image, dzięki których zaangażowaniu publikacja mogła ukazać się drukiem.
Doceniono również wsparcie organizacyjne wójta gminy Pomiechówek Dariusza Bieleckiego, który uczestniczył w spotkaniu.
Za przygotowanie poczęstunku podziękowano Grzegorzowi i Ewie Bartosiewiczom z Cukierni Sweet Home.
Rozmowy, wspomnienia i autografy
Po oficjalnej prezentacji książki przyszedł czas na pytania z sali. Uczestnicy rozmawiali z autorem o historii Szczypiorna, źródłach wykorzystywanych podczas pracy oraz o dawnych nazwach i miejscach, które warto zachować w zbiorowej pamięci.
Nie zabrakło wzruszeń, osobistych wspomnień i dłuższych rozmów. Andrzej Lenart podpisywał również egzemplarze swojej książki.
Spotkanie pokazało, że dzieje nawet niewielkiej miejscowości mogą stać się przedmiotem żywego zainteresowania, szczególnie gdy historia dotyczy miejsc dobrze znanych uczestnikom i ludzi, których nazwiska przetrwały w rodzinnych opowieściach.
„Szczypiorno. Okruchy historii” ma wkrótce trafić do zbiorów pomiechowskiej biblioteki, gdzie będzie dostępne do wypożyczenia.
Osoby zainteresowane posiadaniem własnego egzemplarza mogą skontaktować się bezpośrednio z Andrzejem Lenartem lub za pośrednictwem Twórczej Doliny.
Publikacja przypomina, że historia małych ojczyzn nie musi ograniczać się do wielkich wydarzeń i znanych postaci. Tworzą ją również losy zwyczajnych mieszkańców, dawne nazwy, zmieniający się właściciele ziem i wspomnienia przekazywane w rodzinach. Dzięki pracy takich pasjonatów jak Andrzej Lenart przynajmniej część tego dziedzictwa zostaje zachowana dla kolejnych pokoleń. Co ważne, zarówno czytelnicy, jak uczestnicy czwartkowego spotkanie mieli okazję dowiedzieć się, że Szczypiorno istniało już w czasach, gdy do boju pod Grunwaldem szykowały się hufce Jagiełły.
Szczypiorno Rediscovers Its Past: A Village’s History Saved from Oblivion
Former residents, landowners, forgotten place names, and stories passed down through generations are all part of “Szczypiorno. Fragments of History,” a book by Andrzej Lenart presented during an author event in Pomiechówek. The publication is the result of painstaking research into historical documents, residents’ recollections, and traces of the past that help reconstruct the history of a small village in Poland’s Mazovia region.
On October 8, 2026, the Social Integration Center in Pomiechówek welcomed regional history enthusiasts for a meeting with Andrzej Lenart, author of “Szczypiorno. Fragments of History.” The event offered an opportunity not only to explore the village’s past but also to discuss the importance of preserving local memory and historical place names that are gradually disappearing from everyday language.
History Found in Documents and Personal Memories
Andrzej Lenart is not originally from Szczypiorno. However, his interest in the village’s history inspired him to undertake the research that eventually resulted in a local historical monograph.
The book was developed from carefully collected historical sources and oral accounts provided by Szczypiorno residents. The author sought to combine information preserved in documents with stories from people who remembered the village as it once was, its inhabitants, and local customs.
During the meeting, he discussed the earliest residents, former landowners, and changes that Szczypiorno experienced over the years. He also described the process of creating the book, from searching for source materials to organizing the information and preparing the manuscript for publication.
An important aspect of this work involved comparing written records with residents’ memories. Family recollections and local oral traditions often preserve information that cannot always be found in official documents.
Pasturnia and Other Names Returning to Everyday Use
One of the subjects that attracted considerable interest was the history of local place names, an important area of Andrzej Lenart’s research.
Names referring to fields, sections of the village, buildings, and distinctive locations were used by residents for generations. Some have survived, while others remain only in the memories of older inhabitants. Still others have almost entirely disappeared.
Thanks to the work of the author and a group of local history enthusiasts, some of these names are returning to public awareness and even official usage.
Examples include street names in Szczypiorno and the designation of one building by its historical name, “Pasturnia.”
Although the origin of this particular name may invite speculation, its original meaning cannot be established without appropriate historical sources. Many similar names once existed. Some have disappeared from common usage, while others are remembered by only a small number of residents.
Restoring such names has significance beyond terminology. It preserves elements of local tradition and demonstrates that a village’s history is recorded not only in documents but also in the language of its inhabitants.
The People Who Helped Bring the Book to Life
The meeting in Pomiechówek also provided an opportunity to thank those who helped the author prepare his publication.
Special appreciation was expressed to Aleksandra Kucharczyk, a retired Russian-language teacher, for her assistance in translating materials used during the research.
Thanks were also extended to Witold Wiśniewski and Bożenna Chlabicz of Grupa Image publishing house, whose involvement helped bring the book into print.
The organizational support provided by Dariusz Bielecki, Mayor of the Pomiechówek municipality, who attended the event, was also acknowledged.
Grzegorz and Ewa Bartosiewicz of Sweet Home Bakery received thanks for preparing refreshments.
Conversations, Memories, and Signed Copies
Following the official book presentation, participants had an opportunity to ask questions. They spoke with the author about Szczypiorno’s history, the sources used in his research, and old names and locations worth preserving in collective memory.
The event included emotional moments, personal recollections, and extended conversations. Andrzej Lenart also signed copies of his book.
The gathering demonstrated that the history of even a small village can inspire genuine interest, particularly when it concerns familiar places and people whose names have survived in family stories.
“Szczypiorno. Fragments of History” is expected to become available for borrowing at the Pomiechówek library soon.
Those interested in obtaining their own copy may contact Andrzej Lenart directly or reach out through Twórcza Dolina.
The publication is a reminder that the history of local communities is not limited to major events and famous individuals. It also consists of the lives of ordinary residents, traditional place names, changing landowners, and memories passed down within families. Thanks to the dedication of enthusiasts such as Andrzej Lenart, at least part of this heritage is being preserved for future generations.
