W czwartek 8-X-2026r. w strażnicy Ochotniczej Straży Pożarnej w Wilkowie Polskim odbyło się spotkanie krajoznawcze o dziedzictwie osadników olenderskich na Powiślu Kampinoskim. Wykład wygłosił Szymon Bijak z Koła Przewodników Kampinoskich PTTK.
Olendrzy pojawili się w tych stronach w XVIII wieku. Nie była to narodowość, lecz szczególny sposób osadnictwa, oparty na wolności osobistej, braku pańszczyzny i umiejętności życia na trudnych, nadrzecznych terenach. Ich spuścizna do dziś kształtuje mazowiecki krajobraz. Przypominają o niej ogławiane wierzby, dawny układ długich pól ciągnących się od Wisły aż do lasu, stare zagrody typu Langhof oraz zapomniane cmentarze ewangelickie ukryte w zieleni.
Spotkanie przygotowano w ramach projektu „Przywracanie pamięci o olenderskim dziedzictwie Powiśla Kampinoskiego”, przy wsparciu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Oddziału Międzyuczelnianego PTTK w Warszawie. Uczestnicy poznali miejscową historię i ślady dawnych mieszkańców, którzy przed laty współtworzyli te tereny. Organizatorami byli Enjoy Leoncin, Koło Kampinoskich Przewodników Turystycznych PTTK, Senior+ Wilków Polski oraz KGW Zakątek Talentów.
On the trail of the Olęder settlers in Wilków Polski
On Thursday, October 8, 2026, the Volunteer Fire Department station in Wilków Polski hosted a local-history meeting on the heritage of the Olęder (Dutch-style) settlers of the Kampinos Vistula Valley. The lecture was given by Szymon Bijak of the Kampinos Guides' Circle of the Polish Tourist and Sightseeing Society (PTTK).
The Olęder settlers arrived in the area in the 18th century. They were not a nationality but a distinctive model of settlement, based on personal freedom, the absence of serfdom and the ability to live on difficult riverside land. Their legacy still shapes the Mazovian landscape today. It can be seen in pollarded willows, the historic pattern of long fields stretching from the Vistula to the forest, old Langhof-type farmsteads and forgotten Protestant cemeteries hidden in greenery.
The meeting was held as part of the project "Restoring the Memory of the Olęder Heritage of the Kampinos Vistula Valley," with support from the Mazovian Provincial Monument Conservator and the Inter-University Branch of PTTK in Warsaw. Participants learned about local history and the traces of the former inhabitants who helped shape the area years ago. The organizers were Enjoy Leoncin, the Kampinos Tourist Guides' Circle of PTTK, Senior+ Wilków Polski and the Zakątek Talentów Rural Homemakers' Circle.
Opublikowane przez wirtualną redakcję Tygodnika Nowodworskiego
Grot
