12 II 2026 r. w Bibliotece Publicznej w Nasielsku odbyła się uroczysta promocja publikacji „Dzieje Nasielska”. Wydarzenie zgromadziło autorów, przedstawicieli władz samorządowych oraz mieszkańców zainteresowanych przeszłością miasta. Do rąk czytelników trafiło opracowanie, które w sposób kompleksowy przedstawia historię jednego z najstarszych grodów Mazowsza Północnego.
Podczas spotkania burmistrz Nasielska Radosław Kasiak przekazał mieszkańcom długo oczekiwaną publikację. Nasielsk, obok Płocka, Pułtuska i Ciechanowa, należał do najważniejszych ośrodków regionu. Badania archeologiczne prowadzone w latach 2001–2003 potwierdziły istnienie na tym terenie osiedla już w VIII w. n.e. Z kolei źródła pisane z XI w. mówią o warownym grodzie, ośrodku gospodarczym i religijnym. Od początku swego istnienia miasto odgrywało istotną rolę w systemie obronnym państwa Piastów oraz jako lokalne centrum polityczne i gospodarcze.
Promowana książka powstała w ramach inicjatywy lokalnej i została sfinansowana ze środków Gminy Nasielsk na wniosek Olgi Ickiewicz i Iwony Pęcherzewskiej. Redaktorem naczelnym publikacji jest prof. dr hab. Janusz Grabowski, mediewista, profesor Uniwersytetu Kardynała Wyszyńskiego oraz Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. Autor drugiego rozdziału zatytułowanego „Dzieje Nasielska w okresie panowania książąt mazowieckich” od lat bada dzieje polityczne i społeczne Mazowsza.
Pierwszy rozdział opracował dr Mariusz Błoński, archeolog, autor monografii „Nasielsk we wczesnym średniowieczu” i Honorowy Obywatel Gminy Nasielsk. Osiem kolejnych rozdziałów przygotował dr Stanisław Roman Tyc, wieloletni dyrektor biblioteki, autor ponad 130 publikacji dotyczących ziemi nasielskiej. Okres okupacji niemieckiej 1939–1945 opisał mgr Zdzisław Michał Suwiński, historyk i autor monografii poświęconych dziejom oręża XX w. Ostatni rozdział napisała mgr Anna Kotarbińska, autorka publikacji „Moje miasto Nasielsk” i „Nasielskie facecje”.
Nad przygotowaniem publikacji pracował zespół redakcyjny w składzie: Marek Maluchnik, Jolanta Budziszewska-Rogalska, Krzysztof Miller, Iwona Pęcherzewska i Olga Ickiewicz. Korektę tekstu przeprowadziły Jolanta Budziszewska-Rogalska, Olga Ickiewicz, Iwona Pęcherzewska oraz Jadwiga Szymańska. Skład i przygotowanie do druku zrealizowała firma All In One Media Pawła Rasińskiego.
„Dzieje Nasielska” są próbą ujęcia historii miasta w szerokim kontekście dziejów Mazowsza, Polski i Rzeczypospolitej. Publikacja wypełnia lukę pozostawioną przez wcześniejsze opracowania i przywraca ciągłość pamięci historycznej, która przez dekady była fragmentaryczna lub zniekształcona. Książka została dedykowana wszystkim mieszkańcom Gminy Nasielsk – zarówno tym żyjącym na miejscu, jak i rozsianym po świecie.
Nasielsk Reclaims Its Own History
On February 12, 2026, the Public Library in Nasielsk hosted the official promotion of the publication “Dzieje Nasielska” (“The History of Nasielsk”). The event brought together the authors, local government representatives, and residents interested in the town’s past. The comprehensive historical study of one of the oldest strongholds in Northern Mazovia was formally presented to readers.
During the meeting, Mayor of Nasielsk Radosław Kasiak handed the long-awaited publication to the residents. Alongside Płock, Pułtusk, and Ciechanów, Nasielsk was among the most important centers of the region. Archaeological research conducted between 2001 and 2003 confirmed the existence of a settlement in the area as early as the 8th century AD. Written sources from the 11th century refer to a fortified stronghold as well as an economic and religious center. From its earliest days, the town played a significant role in the defensive system of the Piast state and functioned as a local political and economic hub.
The book was prepared as part of a local civic initiative and financed from the budget of the Municipality of Nasielsk following a proposal submitted by Olga Ickiewicz and Iwona Pęcherzewska. The editor-in-chief of the publication is Prof. Janusz Grabowski, PhD, a medievalist and professor at the Cardinal Stefan Wyszyński University and the Central Archives of Historical Records in Warsaw. He authored the second chapter, titled “The History of Nasielsk During the Rule of the Mazovian Dukes.”
The first chapter was written by Dr. Mariusz Błoński, an archaeologist and author of the monograph “Nasielsk in the Early Middle Ages,” and an Honorary Citizen of the Municipality of Nasielsk. Eight subsequent chapters were prepared by Dr. Stanisław Roman Tyc, a long-serving director of the Nasielsk library and author of over 130 publications concerning the region. The period of the German occupation from 1939 to 1945 was described by Mgr. Zdzisław Michał Suwiński, a historian and author of studies on 20th-century military history. The final chapter was written by Mgr. Anna Kotarbińska, author of “Moje miasto Nasielsk” and “Nasielskie facecje.”
The ceremony was attended by Mayor Radosław Kasiak and his spouse, Secretary of Nasielsk Marek Maluchnik and his spouse, Chairman of the Municipal Council Marek Gerasik, councilors of the Municipal Council and the Nowy Dwór County Council, school directors, representatives of social organizations, and numerous residents. The musical setting was provided by Zuzanna Kuczborska and Franciszek Żabik, who performed, among others, “Nasielski walczyk” composed by the late Stefan Jaworski.
The editorial team included Marek Maluchnik, Jolanta Budziszewska-Rogalska, Krzysztof Miller, Iwona Pęcherzewska, and Olga Ickiewicz. Proofreading was carried out by Jolanta Budziszewska-Rogalska, Olga Ickiewicz, Iwona Pęcherzewska, and Jadwiga Szymańska. Layout and print preparation were completed by All In One Media, owned by Paweł Rasiński.
“The History of Nasielsk” presents the town’s past within the broader context of Mazovia, Poland, and the Polish Commonwealth. The publication fills a long-standing gap in historical scholarship and restores continuity to local historical memory. The book is dedicated to all residents of the Municipality of Nasielsk, both those living locally and those scattered around the world.
