Bieg Tropem Wilczym od lat przypomina o tych, którzy nie złożyli broni po 1945 r. i pozostali wierni przysiędze. W tegorocznej edycji udział wzięli także uczniowie z Nowego Dworu Mazowieckiego. Wydarzenie połączyło pamięć historyczną z aktywnością sportową.
Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” obchodzony jest 1 III. Święto ustanowiono w 2011 r., aby oddać hołd żołnierzom polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego, działającego w latach 1944–1963 na terenach przedwojennej Rzeczypospolitej.
Idea biegu Tropem Wilczym narodziła się w 2013 r., kiedy grupa działaczy społecznych zorganizowała pierwszą edycję w lesie w rejonie Zalewu Zegrzyńskiego. Początkowo wydarzenie miało charakter kameralny, jednak już rok później przyciągnęło w Warszawie 1500 uczestników. Od 2015 r. bieg ma charakter ogólnopolski i jest największym biegiem pamięci na świecie.
W 2020 r. w wydarzeniu wzięło udział ponad 75 000 uczestników z 370 miast, w tym także z ośrodków zagranicznych oraz misji wojskowych. Bieg odbywał się m.in. w Chicago, Londynie, Wiedniu czy Wilnie, a także na misjach wojskowych w Afganistanie, Iraku czy Kosowie.
XIV edycja biegu odbyła się 1 III 2026 r. W ramach wydarzenia tradycyjnie rozegrano bieg na dystansie 1963 metrów – symbolicznie nawiązujący do roku śmierci ostatniego poległego Żołnierza Wyklętego, Józefa Franczaka ps. „Lalek”.
Żołnierze Wyklęci, działający w powojennym podziemiu niepodległościowym, pozostali wierni złożonej przysiędze i prowadzili walkę z narzuconą władzą komunistyczną. Byli represjonowani, więzieni i mordowani przez aparat bezpieczeństwa. Szacuje się, że w latach 1944–1956 zginęło blisko 9 tys. żołnierzy podziemia, a ponad 4 tys. osób skazano na karę śmierci.
Jednym z bohaterów tegorocznej edycji był mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, dowódca 5 Brygady Wileńskiej Armii Krajowej, zamordowany 8 II 1951 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Drugą postacią był sierżant Józef Franczak ps. „Lalek”, ostatni poległy w walce żołnierz podziemia, który zginął 21 X 1963 r. w Majdanie Kozic Górnych.
W tegorocznej edycji biegu, która odbyła się m.in. w Czerwińsku nad Wisłą, udział wzięli także uczniowie Zespołu Szkół Nr II w Nowym Dworze Mazowieckim. Jak przekazała szkoła, wydarzenie było okazją do uczczenia pamięci bohaterów oraz aktywnego spędzenia czasu.
Nowy Dwór Mazowiecki reprezentowali: Oskar Jankowski z klasy II C, Maksymilian Gronowski z klasy I A, Marysia Majewska z klasy I B, Antek Drewnowski z klasy I C, Mikołaj Kojło z klasy I C, Marcel Michałowski z klasy V A oraz Karol Afek z klasy III B, który wywalczył II miejsce.
—
A run of memory and loyalty. Students from Nowy Dwór take part in the “Tropem Wilczym” run
The “Tropem Wilczym” run has for years commemorated those who did not lay down their arms after 1945 and remained faithful to their oath. In this year’s edition, students from Nowy Dwór Mazowiecki also took part. The event combined historical remembrance with physical activity.
The National Day of Remembrance of the “Cursed Soldiers” is observed on March 1. The holiday was established in 2011 to honor soldiers of the Polish anti-communist and anti-Soviet underground active between 1944 and 1963 within the borders of the pre-war Polish Commonwealth.
The idea of the “Tropem Wilczym” run was born in 2013, when a group of social activists organized the first edition in a forest near Zalew Zegrzyński. Initially a small event, it grew rapidly and in 2014 attracted 1,500 participants in Warsaw. Since 2015, the run has had a nationwide character and is the largest memorial run in the world.
In 2020, more than 75,000 participants from 370 cities took part, including international locations and military missions. The run was held in cities such as Chicago, London, Vienna, and Vilnius, as well as in missions in Afghanistan, Iraq, and Kosovo.
The 14th edition of the run took place on March 1, 2026. As in previous years, it included the symbolic 1,963-meter distance, referring to the year of death of the last fallen “Cursed Soldier,” Józef Franczak, known as “Lalek.”
The “Cursed Soldiers,” active in the post-war independence underground, remained faithful to their oath and resisted the imposed communist власти. They were persecuted, imprisoned, and murdered by the security apparatus. It is estimated that nearly 9,000 underground soldiers were killed between 1944 and 1956, and over 4,000 were sentenced to death.
One of the figures honored in this year’s edition was Major Zygmunt Szendzielarz “Łupaszka,” commander of the 5th Vilnius Brigade of the Home Army, murdered on February 8, 1951, in a prison on Rakowiecka Street in Warsaw. The second figure was Sergeant Józef Franczak “Lalek,” the last underground soldier killed in combat, who died on October 21, 1963, in Majdan Kozic Górnych.
In this year’s edition, which also took place in Czerwińsk nad Wisłą, students from the Secondary School No. II in Nowy Dwór Mazowiecki took part. As the school reported, the event was an opportunity to honor the memory of the heroes and to spend time actively.
Representing Nowy Dwór Mazowiecki were: Oskar Jankowski (class II C), Maksymilian Gronowski (class I A), Marysia Majewska (class I B), Antek Drewnowski (class I C), Mikołaj Kojło (class I C), Marcel Michałowski (class V A), and Karol Afek (class III B), who secured second place.
