Facebook

POMIECHÓWEK. Odkrycia na cmentarzu prawosławnym w Stanisławowie

2022-09-18 1:48:44

Fundacja Akcja Kultura w ramach projektu finansowanego z programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa rozpoczęła realizację projektu związanego z dokumentacją i popularyzacją informacji o cmentarzu prawosławnym w Stanisławowie (gm. Pomiechówek)


W pierwszym etapie prac wykonana zostanie pełna dokumentacja cmentarza. Inwentaryzacją objęte są wszystkie obiekty zabytkowe, każdy nagrobek jest fotografowany, spisane są napisy oraz zakładane są karty ewidencyjne.
Projekt realizowany jest przez wolontariuszy – studentki i studentów kierunków historycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Wspierają ich także m.in. pochodzący z Ukrainy studenci Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
Cmentarz znajduje się na rozległym terenie liczącym niemal 10 ha, a zatem o obszarze porównywalnym z np. warszawskim Starym Miastem. Założony w latach 40. XIX wieku na granicy między Nowym Modlinem a Stanisławowem, funkcjonował do pierwszej wojny światowej. Chowano na nim prawosławnych żołnierzy służących w twierdzy modlińskiej, ale także i ich żony, którymi bywały Polki. Swoje ostatnie miejsce spoczynku znajdowali tutaj również ranni, którzy trafili do szpitala w modlińskiej twierdzy. Na terenie nekropolii funkcjonowała ponadto kaplica Ikony Matki Bożej „Wszystkich Strapionych Radość”, niestety niezachowana do naszych czasów.
Po I wojnie światowej, kiedy to nekropolia przeszła na własność Skarbu Państwa, a szczególnie w drugiej połowie XX wieku, opuszczony cmentarz ulegał stopniowej dewastacji oraz naturalnemu zniszczeniu.
Do naszych czasów zachowała się jedynie niewielka część pomników, wiele wykonanych jednak przez pierwszorzędne warszawskie pracownie kamieniarskie. Wśród odnalezionych do tej pory ponad 100 obiektów znajdują się prawdziwe perełki sztuki kamieniarskiej XIX wieku jak przewrócony klasycystyczny pomnik z około 1850-1860 roku, niestety bez żadnego napisu, ale za to z pięknie odkutą dekoracją kamieniarską świadcząco o wysokiej klasy umiejętnościach jego twórcy. Niektóre obiekty jak roztrzaskana tablica marmurowa wydobyta we fragmentach z ziemi wskazują, że na cmentarzu możemy spodziewać się dalszych odkryć.
Obecnie cmentarz jest we władaniu parafii prawosławnej w Stanisławowie, która chce nie tylko udokumentować, ale i zachować obiekt. Dokumentacja wykonana zgodnie ze standardem kart ewidencyjnych stanowić będzie trwały dokument istnienia nekropolii w jej zachowanej do dzisiaj formie. Autorzy projektu liczą, że przyczyni się on nie tylko do wzrostu historycznego znaczenia obiektu, ale także zmiany nastawienia do cmentarza, który może być przecież kolejnym miejscem odwiedzanym przy okazji zwiedzania twierdzy Modlin.
Projekt realizowany jest we współpracy z parafią prawosławną św. Aleksandry w Stanisławowie, Stowarzyszeniem Bractwa Świętego Ognia oraz Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. PROJEKT INWENTARYZACJA OBIEKTÓW ZABYTKOWYCH NA CMENTARZACH WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO (etap 1 cmentarz prawosławny w Stanisławowie) dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa.

Bartłomiej Gutowski/red.
fot.: Bartłomiej Gutowski

Comments

comments

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

TOiOWO NAUKOWO

Roboty i emocje

  Adepci Robotycznej Szkoły Aktorskiej świetnie czują się w każdym reper…

Wrzesień w Koperniku

Cywilizacja algorytmów na Festiwalu Przemiany. Plenerowy koncert muzyki elektron…

MACHINA SAPIENS - wystawa festiwalu Prze…

Sztuczna inteligencja w coraz większym stopniu wkracza w nasze życie. Powoli – l…